Sanskrit Noun
ratnatraya
Three Jewels
रत्नत्रय / त्रिरत्न
དཀོན་མཆོག་གསུམ་
三寶
| Term Variations | |
|---|---|
| Key Term | ratnatraya |
| Topic Variation | ratnatraya |
| Tibetan | དཀོན་མཆོག་གསུམ་ ( könchok sum) |
| Wylie Tibetan Transliteration | dkon mchog gsum ( könchok sum) |
| Devanagari Sanskrit | रत्नत्रय / त्रिरत्न |
| Romanized Sanskrit | ratnatraya (alt. triratna) |
| Chinese | 三寶 |
| Chinese Pinyin | sānbǎo |
| Japanese Transliteration | sanbō |
| Korean | sambo |
| Buddha-nature Site Standard English | Three Jewels |
| Term Information | |
| Source Language | Sanskrit |
| Term Type | Noun |
| Definitions | |
| Princeton Dictionary of Buddhism | ratnatraya (alt. triratna) (P. ratanattaya/tiratana; T. dkon mchog gsum; C. sanbao; J. sanbō; K. sambo 三寶). In Sanskrit, the "three jewels," also translated into English as the "triple gem" or the "three treasures." In the Buddhist tradition, RATNATRAYA refers to the three principal objects of veneration: the Buddha, the DHARMA, and the SAṂGHA. One of the most common practices that define a Buddhist is "taking refuge" (see ŚARAṆA) in the three jewels. This formula, which accompanies many lay and monastic rituals, involves a formal declaration that the practitioner "goes to" each of the three jewels for refuge (śaraṇa) or protection. The Sanskrit formula is as follows: "Buddhaṃ śaraṇaṃ gacchāmi. Dharmaṃ śaraṇaṃ gacchāmi. Saṃghaṃ śaraṇaṃ gacchāmi." meaning "I go to the Buddha for refuge. I go to the dharma for refuge. I go to the saṃgha for refuge." By repeating this formula three times, one identifies oneself as a Buddhist. (See also TRIŚARAṆA.) The precise meanings of these three terms, how they relate to one another, and exactly how each one is to be venerated are all subjects of extensive commentary within the tradition. The term buddha refers first, and most obviously, to the historical Buddha, GAUTAMA or ŚĀKYAMUNI, the sage of ancient India who realized and then taught the way to end all suffering. But the Buddha may also refer to any number of buddhas found in the extensive MAHĀYĀNA pantheon. In some varieties of the Mahāyāna, buddha may even refer to the inherent state of buddhahood that is the fundamental characteristic of all sentient beings. The term dharma refers to the teachings of a buddha, which can take a variety of possible forms including specific beliefs, texts, or practices; the dharma is sometimes divided into the scriptural dharma (ĀGAMADHARMA) and the realized dharma (ADHIGAMADHARMA). In the context of the three jewels, one is said to go for refuge in the latter. However, dharma may also refer to the pervasive, universal truth that is realized by a buddha, particularly as enshrined in the teaching of the FOUR NOBLE TRUTHS (catvāry āryasatyāni). Some commentators specify that in the context of the three jewels, the dharma refers to the third and fourth of the four truths, the truth of cessation (NIRODHASATYA) and the truth of the path (MĀRGASATYA), and most specifically to the truth of cessation. The term saṃgha refers to the community that seeks to realize and enact the teachings of a buddha for the sake of its own liberation and the liberation of others. Saṃgha is usually understood to include only those followers who have renounced the life of a householder (PRAVRAJITA) and taken up the life of a monk (BHIKṢU) or nun (BHIKṢUNĪ). However, the saṃgha is also sometimes interpreted to include both laymen (UPĀSAKA) and laywomen (UPĀSIKĀ) as well. In the context of refuge, the Saṃgha is generally said to refer to those members of the community who are Āryapudgala. |
| Tshig mdzod Chen mo | སངས་རྒྱས་དང༌། ཆོས། དགེ་འདུན་ཏེ་གསུམ། མནའ་སྐྱེལ་བའི་ཚིག |
| Dung dkar Tshig mdzod Chen mo | སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཡུལ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་སྟེ། ༡་ཆོས་གསུངས་པ་པོ་སངས་རྒྱས། ༢དེས་གསུངས་པའི་ཆོས། ༣ཆོས་དེ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་དགེ་འདུན་བཅས་གསུམ་ནི་ཧ་ཅང་དཀོན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ལས་ལྷག་པ་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་དཀོན་མཆོག་ཟེར། དེ་ཡང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ནི་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བའི་དུས་སྐབས་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པ་དང་། བསོད་ནམས་གསོག་པའི་ཞིང་ལྔའི་ནང་ནས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ན་དཀོན་མཆོག་ཅེས་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་སྐད་རནྟ་ཞེས་པ་ཐད་བསྒྱུར་མ་མཛད་པར་དོན་འགྱུར་མཛད་པ་ཡིན། དེ་ཡང་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་མགོན་པོས། འབྱུང་བ་དཀོན་ཕྱིར་དྲི་མེད་ཕྱིར། མཐུ་ལྡན་ཕྱིར་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི། རྒྱན་གྱུར་ཕྱིར་དང་མཆོག་ཉིད་ཕྱིར། འགྱུར་བ་མེད་ཕྱིར་དཀོན་མཆོག་ཉིད། ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཆོས་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་མཚུངས་པས་ན་དཀོན་མཆོག་ཅེས་པའི་མཚན་གསོལ། ཆོས་མཚུངས་ཚུལ་ནི་དང་པོ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་སྣོད་བཅུད་སྐལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དུས་འགའ་རེ་ལ་འབྱུང་གི་གཞན་དུ་མི་འབྱུང་བས་འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པ་ལྟར། དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་ཡང་གདུལ་བྱའི་བསོད་ནམས་དང་སྨོན་ལམ་ཁྱད་པར་ཅན་འཛོམས་ན་འབྱུང་གི་དེ་ལས་གཞན་དུ་མི་འབྱུང་བས་འབྱུང་བ་དཀོན་པ། གཉིས་པ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེར་གཡའ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་སྐྱོན་གྱི་དྲི་མས་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡང་ཉེས་པའི་དྲི་མས་མ་གོས་པས་དྲི་མ་མེད་པ་དང་། གསུམ་པ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེར་རྒྱལ་ཁམས་དབུལ་ཕོངས་སེལ་བའི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ལྟར། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡང་གདུལ་བྱའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའི་མཐུ་དང་ལྡན་པས་མཐུ་ལྡན། བཞི་པ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒྱན་ཡིན་པ་ལྟར། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡང་ཐར་པ་དོན་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱན་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒྱན། ལྔ་པ། དེ་འཇིག་རྟེན་པའི་རྒྱན་གྱི་མཆོག་ཡིན་པ་ལྟར། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡང་སྐྱབས་གནས་གཞན་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ། དྲུག་པ། དེ་ལ་བསྟོད་སྨད་སོགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ལྟར་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡང་རྣམ་པར་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་པས་འགྱུར་བ་མེད་པའོ། དེ་ལྟ་བུའི་དཀོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་། མཚན་གཞི་ནི། དོན་གཉིས་མཐར་ཕྱིན་པའི་སྐྱབས་གནས་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གི་མཚན་ཉིད། སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལྟ་བུ་དང་དེའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གི་མཚན་གཞི་ཡིན། འགོག་ལམ་གང་རུང་གིས་བསྡུས་པའི་འཕགས་པའི་རྣམ་བྱང་བདེན་པ་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་མཚན་ཉིད། ཉོན་མོངས་མ་ལུས་པ་སྤངས་པའི་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་ལྟ་བུ་མཚན་གཞི། རིག་གྲོལ་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་སོགས་གང་རུང་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་མཚན་ཉིད། ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ལྟ་བུ། དེའི་མཚན་གཞི། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རེ་རེ་བ་དང་། སོ་སྐྱེའི་བཙུན་པ་ཁྲིམས་ལྡན་བཞི་སྡེ་ཡན་ཆད་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་དོད་ཐུབ་ཏུ་འཇོག་པ་ཡིན། |
| Grammatical / Etymological Analysis | Skt. ratnatraya is a compound of ratna ("jewel, gem, precious thing") + traya ("triad, group of three"). The alternate form triratna reverses the compound elements (tri- + ratna). The Pali ratanattaya follows the same structure. The Tibetan dkon mchog gsum (དཀོན་མཆོག་གསུམ་) is a semantic translation: dkon pa ("rare, scarce") + mchog ("supreme, excellent") + gsum ("three"). Tibetan translators chose this interpretive rendering (don 'gyur) over a phonetic transcription (sgra 'gyur) to convey the philosophical significance of the term. The Chinese 三寶 (sānbǎo) is a direct translation: 三 ("three") + 寶 ("treasure, jewel"). |
